Anthropic vừa công bố một nghiên cứu đáng chú ý về tác động của AI đến quá trình hình thành kỹ năng lập trình. Nghiên cứu được thực hiện với 52 kỹ sư phần mềm, chủ yếu ở trình độ junior, nhằm kiểm tra xem AI hỗ trợ coding có giúp người học nắm kỹ năng mới tốt hơn hay không. Kết quả khá bất ngờ: nhóm dùng AI hoàn thành bài nhanh hơn một chút, nhưng điểm kiểm tra sau đó thấp hơn đáng kể. Cụ thể, nhóm dùng AI đạt trung bình 50%, trong khi nhóm tự code đạt 67%, tương đương chênh lệch gần hai mức điểm chữ.
Điểm đáng lo nhất nằm ở kỹ năng debug. Khi AI viết hoặc sửa code thay, người học ít gặp lỗi hơn, nhưng cũng mất cơ hội tự vật lộn với lỗi — một phần quan trọng để hiểu sâu hệ thống. Tuy vậy, nghiên cứu không kết luận rằng AI luôn có hại. Người dùng đạt kết quả tốt thường không chỉ yêu cầu AI sinh code, mà còn hỏi “vì sao”, yêu cầu giải thích, đặt câu hỏi khái niệm và tự kiểm tra hiểu biết của mình.
AI là gia tốc, không phải bộ não thay thế. Với sinh viên và lập trình viên mới, cách dùng AI tốt nhất là xem nó như gia sư nhờ gợi ý, giải thích, phản biện và kiểm tra. Đừng biến AI thành người làm bài hộ, vì code chạy được chưa chắc bạn đã thật sự hiểu code.
Trần Ngọc Minh 