Bài viết How to Do Great Work của Paul Graham là một hướng dẫn sâu sắc về cách làm việc xuất sắc trong bất kỳ lĩnh vực nào. Nội dung chính của bài viết có thể được tóm tắt như sau:
1. Chọn lĩnh vực làm việc phù hợp
- Công việc lý tưởng nên có ba yếu tố: năng khiếu tự nhiên, sự đam mê sâu sắc, và khả năng tạo ra giá trị lớn.
- Khi còn trẻ, rất khó để biết mình giỏi gì, vì vậy hãy thử nhiều thứ và quan sát phản ứng của bản thân.
- Phát triển thói quen làm việc với các dự án cá nhân thay vì chỉ làm những việc người khác giao.
2. Học tập và khám phá lĩnh vực một cách sâu sắc
- Muốn làm tốt trong bất kỳ lĩnh vực nào, bạn phải học đủ sâu để chạm đến ranh giới kiến thức hiện tại.
- Kiến thức không mở rộng một cách tuyến tính mà theo mô hình fractal – càng đào sâu, càng thấy nhiều lỗ hổng chưa được khám phá.
- Hãy để ý những điều có vẻ “kỳ lạ” hoặc không hợp lý vì đó có thể là điểm khởi đầu của khám phá mới.
3. Tìm kiếm và theo đuổi ý tưởng đột phá
- Nhiều phát minh lớn xuất phát từ việc hỏi những câu hỏi mà mọi người đều xem là hiển nhiên.
- Đừng ngại theo đuổi những ý tưởng lạ lùng mà người khác không quan tâm, đặc biệt nếu bạn có đủ chuyên môn để nhận ra điều họ bỏ sót.
- Làm việc chăm chỉ là điều tất yếu để đạt được thành tựu lớn.
4. Duy trì động lực và tính kiên trì
- Làm việc vĩ đại không chỉ đòi hỏi sáng tạo mà còn cần tính kiên trì để tiếp tục khi gặp khó khăn.
- Cảm giác nhàm chán hoặc chán nản có thể xảy ra, nhưng bạn cần có cách kích hoạt bản thân để vượt qua.
- Để làm việc hiệu quả:
- Tạo không gian làm việc liên tục để tránh gián đoạn.
- Tìm cách bắt đầu dễ dàng, chẳng hạn đọc lại công việc đã làm trước đó để tạo động lực.
- Hoàn thành những gì đã bắt đầu, vì đôi khi kết quả tốt nhất đến vào giai đoạn hoàn thiện.
5. Khám phá ý tưởng mới
- Những ý tưởng lớn thường xuất hiện khi bạn thay đổi góc nhìn hoặc môi trường.
- Nên tiếp xúc với nhiều lĩnh vực khác nhau để tạo ra sự kết nối giữa các kiến thức.
- Các ý tưởng sáng tạo thường xuất phát từ những điều hiển nhiên mà người khác bỏ qua.
6. Xác định vấn đề quan trọng để giải quyết
- Một số vấn đề bị đánh giá thấp vì mọi người nghĩ chúng đã được giải quyết hoặc không đáng quan tâm.
- Những nhà phát minh vĩ đại thường không phát minh ra điều mới hoàn toàn, mà là khai thác tiềm năng bị bỏ qua trong một vấn đề cũ.
- Cách tìm ra vấn đề quan trọng:
- Theo đuổi sự tò mò của bản thân.
- Đặt câu hỏi về những điều bị coi là hiển nhiên.
- Chú ý đến những điều nhỏ nhặt mà bạn cảm thấy không ổn.
7. Làm việc với đồng đội giỏi
- Môi trường xung quanh ảnh hưởng rất lớn đến hiệu suất và tư duy.
- Hãy làm việc với những người bạn muốn trở thành, vì họ sẽ ảnh hưởng đến cách bạn suy nghĩ và làm việc.
- Chất lượng quan trọng hơn số lượng: một vài đồng nghiệp xuất sắc tốt hơn một nhóm lớn nhưng trung bình.
8. Duy trì tinh thần và năng lượng
- Tinh thần làm việc quyết định tất cả – hãy bảo vệ và nuôi dưỡng nó.
- Tự tin lạc quan giúp duy trì hiệu suất trong dài hạn.
- Chăm sóc sức khỏe là yếu tố quan trọng để duy trì trí tuệ sắc bén.
- Tương tác với mọi người xung quanh hoặc cộng đồng có thể tiếp thêm động lực cho công việc.
9. Tò mò – Chìa khóa của sự vĩ đại
- Nếu có một từ duy nhất để mô tả cách làm việc vĩ đại, đó là tò mò.
- Tò mò giúp bạn chọn lĩnh vực, học hỏi, khám phá khoảng trống, và tạo ra những điều mới mẻ.
- Thay vì lo lắng về việc mình có làm nên chuyện hay không, hãy để sự tò mò dẫn dắt bạn.
Kết luận
Bài viết nhấn mạnh rằng việc làm ra những điều vĩ đại không phải là một kế hoạch cứng nhắc mà là một quá trình linh hoạt và liên tục khám phá. Bạn không cần phải có tất cả các câu trả lời ngay từ đầu, chỉ cần theo đuổi sự tò mò, làm việc chăm chỉ, và không sợ thất bại.
Trần Ngọc Minh 